Эсептөө системалары жана маалыматтын көлөмү

Экилик, сегиздик, он алтылык системалар, которуу ыкмалары, бит жана байт.

Позициялык системалар

$b$ негиздүү системада ар бир разряддын салмагы — $b$ нын даражасы: $1011_2 = 1 \cdot 8 + 0 \cdot 4 + 1 \cdot 2 + 1 = 11$.

Ондук санды $b$ системасына которуу үчүн аны $b$ га удаалаш бөлүп, калдыктарды тескери тартипте жазабыз: $13 = 1101_2$.

Сегиздик жана он алтылык

$8 = 2^3$ жана $16 = 2^4$ болгондуктан, ар бир сегиздик цифра $3$ экилик цифрага, он алтылык цифра $4$ экилик цифрага туура келет. Он алтылык системада $A = 10$, …, $F = 15$.

Мисалы, $2F_{16} = 0010\,1111_2 = 47$.

Маалыматтын көлөмү

$i$ бит менен $2^i$ ар башка код жазылат. $N$ белгилүү алфавиттин бир белгисине $i = \lceil \log_2 N \rceil$ бит керек. $1$ байт $= 8$ бит, $1$ Кбайт $= 1024$ байт.

Мисалы, $33$ тамгалуу алфавитке $6$ бит керек, анткени $2^5 = 32 < 33$.