Электр: Ом мыйзамы жана тизмектер

Ом мыйзамы, удаалаш жана параллель туташтыруу, электр тогунун жумушу жана кубаттуулугу.

Ом мыйзамы

Тизмектин бөлүгү үчүн $I = \dfrac{U}{R}$. Өткөргүчтүн каршылыгы $R = \rho \dfrac{l}{S}$ — узундугуна түз, кесилишинин аянтына тескери пропорциялуу.

Туташтыруулар

- Удаалаш: ток бирдей, $R = R_1 + R_2$, чыңалуулар кошулат. - Параллель: чыңалуу бирдей, $\dfrac{1}{R} = \dfrac{1}{R_1} + \dfrac{1}{R_2}$, токтор кошулат. Эки резистор үчүн $R = \dfrac{R_1R_2}{R_1 + R_2}$.

Аралаш тизмекти бөлүктөргө бөлүп, ичинен сыртты карай жөнөкөйлөтүү керек.

Жумуш жана кубаттуулук

$P = UI = I^2R = \dfrac{U^2}{R}$, $A = Pt$. Тиричиликте энергия кВт·саат менен өлчөнөт: $1$ кВт·саат $= 3{,}6 \cdot 10^6$ Дж. Мисалы, $2$ кВт чайнек $15$ мүнөт иштесе, $2 \cdot 0{,}25 = 0{,}5$ кВт·саат сарптайт.